× de Wereldwijde schuldencrisis

Idee De oplossing voor schuldenprobleem

Meer
3 jaren 5 maanden geleden #47032 door katertje
Sinds de crisis van 2008, is er eigenlijk niets opgelost. De schuldenberg is wereldwijd met iets van 50 procent gestegen. Het ene gat is met het andere gat gevuld. Het mag de lezer dan ook niet bevreemden dat ik een tweede schuldencrisis verwacht (eigenlijk deel 2). Iets duiden is goed en wel (en broodnodig), maar is er een oplossing? Wat zouden “we” moeten doen?

Constatering
Zoals ik in vele van mijn columns al heb aangegeven, is er een groot schuldenprobleem. Schulden maken is OK als dit gebruikt wordt om op een structurele basis meer inkomen te generen. De toename in inkomen moet dan wel minimaal de rente en aflossing dekken. Gebeurt dit niet, dan zijn de rapen gaar. Schulden verzuren dan, waardoor de bezitter van deze schulden (een bank, pensioenfonds, particuliere belegger, verzekeraar, etc.) in de problemen van de schuldenaar kan worden meegetrokken. Dat was min of meer wat er in 2008 gebeurde.
 
Way out
Hoe kunnen deze slechte schulden nu worden weggewerkt? Het beste antwoord is meer inkomen generen. Op macroniveau betekent dit dus economische groei (BBP). Nu kan er met extra leningen een groeispurt gegenereerd worden, maar dat bedoel ik hier natuurlijk niet (want lost schuldenberg niet op). Wat ik wel bedoel is de situatie waarin de werkpopulatie groeit en/of aantal werkuren groeit en/of de productiviteit per uur omhoog gaat. Immers, dan zijn de bestaande schulden makkelijker te dragen door de stijging in inkomen. Dit betekent dus dat langere werkdagen, hogere arbeidsparticipatie en productiviteitsverbeteringen gestimuleerd zouden moeten worden.

Verdeling
Meer inkomen is echter niet alleen de oplossing, want ook de manier waarop de schuld verdeeld is, moet rekening mee worden gehouden. “Wie zit tot over zijn oren in de schulden?” moet de vraag zijn. De maatregelen werken het beste als de schuldenaren meer inkomen generen; als de hogere participatiegraad/gewerkte uren/productiviteit alleen bij die groep voorkomen die geen schuldprobleem heeft, dan wordt het schuldenprobleem dus niet of nauwelijks opgelost.

Preconditie
Het grotere probleem is echter het kip ei verhaal. Mensen kunnen wel willen meer te werken, maar daar moet wel vraag naar zijn. Daarom begint de verbetering bij het verhogen van de productiviteit. Dit leidt tot lagere prijzen maar niet tot lagere winsten. Het leven wordt niet alleen goedkoper, dus ook voor de schuldenaren (klein effect), maar bedrijven zullen meer gaan investeren. Dit betekent dat de arbeidsparticipatie/gewerkte uren omhoog kunnen. Sommige schuldenaren zullen hierdoor dus meer inkomen kunnen genereren waardoor hun schuldpositie geen probleem meer vormt.

Schuldsanering
Het scoren van hogere productiviteit vergt wel extra investeringen en die worden nu te weinig gedaan omdat de schuldenberg alles en iedereen afremt. Veel bedrijven zonder bestaansrecht, worden nu in leven gehouden door de lage rentes (met dank aan de centrale banken). Hierdoor vindt er een soort zombificatie van de economie plaats, die de groei (en productiviteit) verder in de weg zal zitten. Ik denk dan ook dat innovatie alleen, ons niet uit deze benarde positie zal bevrijden; een grote schuldsanering lijkt mij onvermijdelijk. Alleen dit kan de weg vrijmaken om de gewenste structurele verbeteringen in de economie mogelijk te maken.

Oplossing moeilijk te verkroppen
Het hoe, wat, waar, wanneer en hoe is een enorme kluif, maar deze discussie komt pas op gang als er toegegeven wordt dat de huidige schuldsituatie onhoudbaar is en dat er gesaneerd moet worden. En dat kan nog wel even duren, want de financieel gezonde mensen/bedrijven/overheden zullen bij een schuldsanering moeten boeten voor de schuldenaren.

Dat is een hard sell even in the best of times. Intussen lopen de schulden wel verder op. Het is net als die bergbeklimmer die met zijn arm vast kwam te zitten; hij had de keus om te blijven hangen in de hoop dat iemand hem wel zou vinden en redden, of zichzelf te bevrijden door zijn arm eigenhandig te amputeren. Na 127 uur, moest hij wel voor de laatste optie gaan; had hij langer gewacht, dan was hij dood gegaan.

Hoe lang gaan wij nog wachten?



Alexander Sassen van Elsloo
DFT, 4-11-2016
overname artikel met toestemming auteur
Bijlagen:
De volgende gebruiker (s) zei dank u: Mischa, dirko, gnor

Please Inloggen to join the conversation.